Yedekleme ve 3-2-1 kuralı
Güncellendi:
Veri kaybı çoğu zaman dramatik bir olayla değil, sıradan bir günde olur: telefon asfalta düşer, disk bir sabah açılmaz, yanlışlıkla bir klasör silinir. Yedekleme, bu sıradan kazaların ardından hayatınızın devam etmesini sağlayan sessiz bir sigortadır. Tek bir kuralı akılda tutmak çoğu durumda yetiyor.
3-2-1 kuralı nedir?
Kural üç parçadan oluşur. Üç kopya bulundurun: asıl veri ve iki yedek. Bu kopyaları iki farklı ortamda saklayın; örneğin biri bilgisayarın dahili diski, biri harici disk olabilir. Üçüncü kopyayı da ayrı bir konumda tutun; evdeki bir yangın ya da su baskını hem bilgisayarı hem yanındaki diski götürebilir.
| Kopya | Nerede? | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| 1. kopya | Bilgisayar ya da telefon | Günlük kullanım |
| 2. kopya | Harici disk, evde | Cihaz bozulmasına karşı hızlı geri dönüş |
| 3. kopya | Başka bir yer: bulut hesabı ya da akrabadaki disk | Ev çapındaki felakete karşı güvence |
Senkronizasyon yedek değildir
Birçok bulut uygulaması telefonunuzla hesabınızı eşitler. Bir fotoğrafı telefondan silerseniz hesapta da silinebilir. Eşitleme güncelliği korur ama hatayı da çoğaltır. Gerçek yedek, kaynakta olan değişiklikten bağımsız bir geçmiş saklar. Bu yüzden eşitleme hizmetinin çöp kutusu süresine ve sürüm geçmişine dikkat edin; süre dolunca dosya kalıcı olarak gidebilir.
Bulut ile yerel depolama
| Özellik | Bulut | Yerel (harici disk, NAS) |
|---|---|---|
| Erişim | İnternet olan her yerden | Cihaza fiziksel erişim gerekir |
| Dayanıklılık | Sağlayıcı yönetir | Disk ömrü sınırlıdır, sorumluluk sizdedir |
| Süreklilik maliyeti | Genelde dönemsel ödeme | Tek seferlik donanım maliyeti |
| Gizlilik | Verinin üçüncü tarafta durması | Verinin sizde kalması |
| Risk | Hesap erişimini kaybetmek | Çalınma, düşme, arıza |
İkisinden birini seçmek zorunda değilsiniz. 3-2-1 kuralı zaten ikisini birlikte kullanmayı öngörür.
Disk ömrü ve eskime
Mekanik sabit diskler hareketli parça içerir ve genellikle beş yıl civarında ciddi arıza riskine girer. Flash bellekler ve SSD’ler dayanıklıdır ama uzun süre güç almadan rafta bırakılırsa veri tutma süreleri kısalabilir. CD ve DVD’lerin yüzeyi de zamanla bozulur. Bu nedenle uzun süreli saklamada ortamı birkaç yılda bir yenilemek önerilir.
Şifreleme ve fiziksel güvenlik
Dışarıdaki bir kopya kaybolursa içindekileri başkası okuyabilir. Taşınabilir diskleri ve bulut hesaplarını güçlü bir parolayla, mümkünse şifrelemeyle koruyun. Parolaları aklınızda tutmak zorunda olmadığınız bir yöneticide saklayın, ana parolayı ise güvenli bir kâğıda yazıp evin kasasında bırakın.
Otomatik mi, elle mi?
Elle yapılan yedek, ertelendiği ilk ayda unutulur. Mümkün olan yerde zamanlanmış ve otomatik bir kopyalama kurun; ancak otomasyonun çalıştığını arada bir kontrol edin. Sessizce başarısız olan bir yedek, hiç olmayan bir yedekten daha tehlikelidir, çünkü size yanlış bir güven verir. Sürümlü yedekler ise yanlışlıkla üzerine yazılmış bir belgeyi dünkü hâline döndürmenize izin verir.
Yılda bir geri yükleme denemesi
Yedeğin işe yaradığını yalnızca geri yükleyerek öğrenirsiniz. Yılda bir kez rastgele on dosya seçin, yedekten başka bir klasöre çekin, açılıp açılmadığına bakın. Dosyaların bozulmadığını görmek, bir sonraki yılın huzurunu sağlar. Bu küçük sınama, bir kaybın ardından yaşanacak sürprizi baştan ortadan kaldırır.
18 yaş altındakiler için uygun değildir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; herhangi bir platformu önermez.